Minh Nguyệt, em có chú ý đến bài phát biểu của Trung Quốc tại Ủy ban Thứ ba của Liên Hợp Quốc hôm qua không? Đại sứ Tôn Lỗi không chỉ bác bỏ các chỉ trích về nhân quyền đối với Trung Quốc mà còn lần lượt liệt kê các vấn đề nhân quyền của các nước đó.

Em có xem, sư phụ. Việc nêu tên công khai thế này khá hiếm thấy. Trước đây chủ yếu là ngôn từ ngoại giao, lần này phía Trung Quốc lại trực tiếp 'lấy gậy ông đập lưng ông'.

Điều này phản ánh sự cạnh tranh về quyền diễn ngôn quốc tế hiện nay. Trước đây, 'vấn đề nhân quyền' thường bị một số nước phương Tây lợi dụng làm công cụ ngoại giao để gây sức ép với nước khác. Nhưng thực tế, chính những nước đó cũng tồn tại rất nhiều vấn đề nhân quyền.

Đúng vậy, ví dụ như nạn phân biệt chủng tộc ở Anh, tình cảnh khó khăn của người bản địa ở Úc, chính sách thanh lọc sắc tộc với người bản địa ở Canada, hay việc Nhật Bản né tránh lịch sử… Những cáo buộc này đều có cơ sở lịch sử và thực tiễn.

Chiến lược 'phản kích' lần này của Trung Quốc vừa là vạch trần vừa thúc đẩy cộng đồng quốc tế suy ngẫm về cái gọi là 'tiêu chuẩn kép'. Nhân quyền vốn là giá trị phổ quát nhưng thực tế lại thường bị lựa chọn để nhấn mạnh hoặc trở thành công cụ mặc cả.

Những cuộc tranh luận ngoại giao công khai như vậy liệu có thực sự thúc đẩy cải thiện nhân quyền, hay chỉ làm căng thẳng thêm?

Đó là một câu hỏi rất hay. Bề ngoài có vẻ đôi bên chỉ tranh luận, nhưng thực ra sự chú ý và sức ép quốc tế có thể thúc đẩy một số quốc gia tự xem xét lại. Tuy nhiên, chỉ đối thoại và hợp tác mới giúp đạt được tiến bộ thực sự, chứ không phải những cuộc 'ngoại giao micro'.

Em cũng đồng ý. Có thể quan hệ quốc tế sau này sẽ phức tạp hơn, nhưng nếu có thể thúc đẩy các nước đối diện và giải quyết các vấn đề của mình, những cuộc 'tranh luận' như vậy cũng có giá trị riêng.