ยูโกะ เมื่อวานตอนสอนมีนักเรียนคนหนึ่งถามฉันว่า "ตกลงแล้วเทศกาลเชงเม้งพูดว่า 'สุขสันต์' ได้ไหม" พอได้ยิน ฉันก็รู้สึกว่าคำถามนี้น่าสนใจมาก

ฉันก็อยากถามเรื่องนี้มานานแล้วเหมือนกัน! เพราะตอนดูซีรีส์จีน ฉันเห็นบางคนไปกวาดสุสานด้วยสีหน้าจริงจังมาก แต่ในโซเชียลกลับมีคนเขียนว่า "清明安康" แล้วก็ยังมีคนพูดว่า "สุขสันต์เทศกาลเชงเม้ง" อีกด้วย

จริง ๆ แล้วเทศกาลเชงเม้งมีความพิเศษมาก มันเป็นทั้งเทศกาลและคล้ายกับหนึ่งในช่วงฤดูกาลตามปฏิทินจีนโบราณ คนสมัยก่อนไม่ได้แค่กวาดสุสานเท่านั้น แต่ทั้งครอบครัวยังออกไปเที่ยวชมฤดูใบไม้ผลิและเล่นว่าว เพราะไม่อยากพลาดช่วงเวลาดี ๆ ของฤดูใบไม้ผลิ

ที่แท้ก็ไม่ได้มีแค่ความเศร้านี่เอง เมื่อก่อนฉันมักคิดว่าเทศกาลเชงเม้งก็คือการไปสุสานอย่างเดียว และบรรยากาศต้องหนักอึ้งแน่นอน ไม่คิดเลยว่าจะมีด้านที่เต็มไปด้วยกลิ่นอายของฤดูใบไม้ผลิแบบนี้ด้วย

ใช่แล้ว เพราะฉะนั้นผู้เชี่ยวชาญจึงบอกว่า ตอนกวาดสุสานหรือไหว้บรรพบุรุษ แน่นอนว่าควรจะสำรวมและเคร่งขรึมมากกว่าเดิม แต่ถ้าเป็นตอนออกไปเที่ยวรับลมและสัมผัสฤดูใบไม้ผลิ จะพูดว่า "สุขสันต์เทศกาลเชงเม้ง" ก็ไม่ถึงกับผิดเสียทีเดียว เรื่องนี้ต้องดูตามกาลเทศะ จะตัดสินแบบเหมารวมไม่ได้

ฟังแล้วทำให้ฉันนึกถึงประโยคหนึ่งว่า การพูดต้องดูทั้งเวลาและสถานที่ ถ้าไปยืนยิ้มแล้วอวยพรเสียงดังอยู่หน้าหลุมศพ ก็คงจะไม่ค่อยเหมาะเท่าไร

คุณเข้าใจได้ดีมาก เทศกาลเชงเม้งนำความอาลัยคิดถึงและการเริ่มต้นใหม่มาไว้ด้วยกัน ด้านหนึ่งทำให้คนจดจำว่าตัวเองมาจากไหน อีกด้านหนึ่งก็เตือนว่าฤดูใบไม้ผลิมาถึงแล้ว ความรู้สึกนี้คล้ายกับสิ่งที่ชาวจีนมักเรียกว่า "慎终追远" มาก

มิน่าล่ะเทศกาลนี้ถึงพิเศษขนาดนี้ มันไม่ใช่แค่ความสุขง่าย ๆ และก็ไม่ได้มีแต่ความเศร้าเท่านั้น แต่ทำให้คนทั้งระลึกถึงอดีตและใช้ชีวิตปัจจุบันอย่างจริงจังไปพร้อมกัน ฉันคิดว่านี่แหละคือสิ่งที่น่าเรียนรู้จากเทศกาลเชงเม้งมากที่สุด