สัปดาห์หน้าฉันจะพานักเรียนไปต้อนรับกลุ่มนักเรียนแลกเปลี่ยนจากต่างประเทศ ถึงทุกคนจะพูดภาษาอังกฤษได้ค่อนข้างดี แต่ฉันก็ยังกังวลว่าจะเกิดความเข้าใจผิดตอนพูดคุยกัน

เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยมากค่ะ การพูดภาษาได้ถูกต้องไม่ได้หมายความว่าจะสื่อความหมายได้ถูกต้องเสมอไป ในแต่ละวัฒนธรรม วิธีแสดงความสุภาพ การปฏิเสธ และการแสดงความห่วงใยล้วนแตกต่างกัน

ครั้งก่อนมีนักเรียนคนหนึ่งได้ยินเพื่อนชาวต่างชาติพูดว่า “คุณลองคิดดูก็ได้” เขาจึงเข้าใจว่าอีกฝ่ายยังพิจารณาอยู่จริง ๆ ต่อมาจึงได้รู้ว่าที่จริงแล้วเป็นการปฏิเสธอย่างอ้อม ๆ

ใช่ค่ะ ตอนที่ฉันสอนภาษาจีน นักเรียนก็มักรู้สึกว่าการที่คนจีนถามว่า “กินข้าวหรือยัง” เป็นการละลาบละล้วงเรื่องส่วนตัว แต่จริง ๆ แล้วหลายครั้งเป็นเพียงการแสดงความสนิทสนม และไม่ได้ต้องการรู้คำตอบจริง ๆ

ถ้าอย่างนั้น การเรียนภาษาก็เหมือนกับการเปลี่ยนแว่นตาใหม่ ประโยคเดียวกันอาจมีนิสัยและค่านิยมที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงซ่อนอยู่เบื้องหลัง

ถูกต้องค่ะ บางวัฒนธรรมให้ความสำคัญกับการสื่อสารตรงไปตรงมา ขณะที่บางวัฒนธรรมใส่ใจกับการรักษาหน้าให้อีกฝ่ายมากกว่า เมื่อเราเรียนรู้เรื่องเหล่านี้แล้ว เราก็จะไม่ตัดสินผู้อื่นด้วยมาตรฐานของตัวเองเพียงอย่างเดียว

ถ้าอย่างนั้น ฉันจะไม่เพียงให้นักเรียนฝึกแนะนำตัว แต่จะเตรียมสถานการณ์ที่ทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ง่าย แล้วให้พวกเขาหารือกันว่าควรตอบอย่างไร

เป็นความคิดที่ดีมากค่ะ ขอเพียงพวกเขายอมถามให้ชัดเจนก่อน แทนที่จะรีบคิดว่าอีกฝ่ายไม่มีมารยาท การแลกเปลี่ยนครั้งนี้ก็มีความหมายแล้วค่ะ