เหล่าจ้าว คุณสังเกตไหม ช่วงไม่กี่ปีมานี้ชนชั้นนำตะวันตกบางคนชอบ “อวดภาษาจีน” ของตัวเองมาก บางคนยังอ้างบทกวีโบราณหรือวรรณกรรมโบราณ เหมือนงานประชุมแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมเลย

ผมก็สังเกตเหมือนกัน พูดตรง ๆ สำหรับหลายคนมันไม่ใช่ความสนใจ แต่เป็นความจำเป็น ถ้าคุยธุรกิจและความร่วมมือเป็นภาษาจีนได้ ก็มีประสิทธิภาพมากขึ้นและเข้าถึงทรัพยากรได้ง่ายขึ้น

ใช่เลย สำหรับคนในแวดวงธุรกิจ การเรียนภาษาจีนอาจเพื่อเข้าสู่ตลาดจีน ส่วนคนในวงการการเมืองก็เพื่อเข้าใจจีนได้แม่นยำขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งล่ามทั้งหมด ต่อให้ล่ามเก่งแค่ไหน น้ำเสียงและจุดยืนก็อาจหายไปได้

อีกอย่างหนึ่งคือสิ่งที่เรียกว่า “การจัดการภาพลักษณ์” เช่น อัดวิดีโอให้ลูกท่อง San Zi Jing หรือร้องเพลง 'Mo Li Hua' ก็สร้างความรู้สึกดีได้ทันที จะเข้าใจจริงหรือแค่ท่องจำก็บอกยาก แต่ผลด้านการสื่อสารแรงมาก

ผมคิดว่าแค่ท่องได้ก็ไม่ง่ายแล้ว ภาษาจีนยากทั้งเรื่องวรรณยุกต์ ลำดับคำ และพื้นหลังทางวัฒนธรรม เช่นประโยค 'Xiang jian he tai ji' แค่รู้ความหมายตรงตัวไม่พอ ต้องเข้าใจนัยที่ซ่อนอยู่ด้วย

ถูกต้อง ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมที่สุดคือด้านอวกาศ ถ้าในอนาคตความร่วมมือระหว่างประเทศหันไปที่สถานีอวกาศจีนมากขึ้น ภาษา ก็จะกลายเป็นตั๋วเข้า ถ้าไม่รู้ภาษาจีน แม้แต่การฝึกและการสื่อสารก็อาจตามไม่ทัน

เรื่องนี้ยังเตือนเราด้วยว่า เรามักเรียนภาษาอังกฤษแบบรับเพราะการสอบ สอบเสร็จก็ลืม แต่พวกเขาเรียนภาษาจีนเหมือนการลงทุนเชิงรุก เรียนแล้วต้องใช้ และใช้เพื่อแลกโอกาส

ดังนั้นคำถามคือ เมื่อเราส่งเสริมภาษาจีน เราไม่ควรพึ่งแค่ว่ามันฟังดูไพเราะหรือดูสวยงาม ผู้คนต้องเห็นด้วยว่าการเรียนมันมีประโยชน์จริง ๆ วัฒนธรรมคือพื้นฐาน ผลประโยชน์คือเชื้อเพลิง เมื่อสองอย่างรวมกัน การเผยแพร่จึงไปได้ไกล