เธอได้อ่านเรื่องของคาร์ลไหม? เขามาจากชนบทในเซียงซี สอบเข้ามหาวิทยาลัยชั้นดีได้ เคยเป็นความภาคภูมิใจของทั้งหมู่บ้าน แต่กลับติดอยู่กับการสอบบัณฑิตศึกษานานถึงห้าปี

อ่านแล้ว สิ่งที่ทำให้ฉันรู้สึกหนักใจที่สุดคือ ตอนที่เขาร้องไห้ในไลฟ์สดแล้วพูดว่าทุกอย่างเหมือนความฝัน ตอนนั้นคำว่า “การศึกษาเปลี่ยนชะตาชีวิต” กลับฟังดูหนักอึ้งขึ้นมาทันที

ใช่เลย คนสมัยก่อนพูดว่า “สิบปีอ่านหนังสือไม่มีใครถามถึง แต่พอประสบความสำเร็จครั้งเดียวคนทั้งโลกก็รู้จัก” แต่ทุกวันนี้ ต่อให้เรียนหนักแค่ไหน ก็ไม่ได้แปลว่าจะประสบความสำเร็จ อาจเหลือเพียงค่าเล่าเรียน ความกดดันเรื่องอายุ และการหางาน

เขาอยากเข้ามหาวิทยาลัยชื่อดัง ไม่ใช่แค่เพื่อศักดิ์ศรี แต่เหมือนต้องการตั๋วเข้าสู่เมืองใหญ่ ครั้งแรกที่ได้นั่งรถไฟใต้ดิน ครั้งแรกที่เห็นบริษัทใหญ่ในหางโจว รายละเอียดเหล่านั้นดูจริงมาก

แต่ฉันก็คิดว่า ถ้าความฝันกลายเป็นความยึดติด มันก็เหมือนการพนันอย่างที่เขาพูดเอง การเอาสิ่งเล็กไปแลกสิ่งใหญ่เป็นเรื่องกล้าหาญ แต่ถ้าแพ้ต่อเนื่อง คนเราก็จะค่อย ๆ ถูกดูดพลังจนหมด

แต่เราก็ไม่สามารถบอกให้เขายอมแพ้ง่าย ๆ ได้ สำหรับคนที่มีทรัพยากร การเปลี่ยนเส้นทางเป็นเรื่องง่าย แต่สำหรับเด็กชนบท ทุกเส้นทางเหมือนทางภูเขา ก้าวพลาดเพียงครั้งเดียวก็เจ็บมาก

ดังนั้นเวลาพูดเรื่องนี้ในชั้นเรียน ฉันอยากให้นักเรียนลองถกกันว่า ความพยายามนั้นแท้จริงแล้วเพื่อพิสูจน์ตัวเอง หรือเพื่อหาที่ทางที่สามารถใช้ชีวิตต่อไปได้

คำถามนี้ดีมาก บางทีการ “เปลี่ยนชะตาชีวิต” ที่แท้จริง อาจไม่ใช่การสอบเข้ามหาวิทยาลัยชื่อดัง แต่คือการยังสามารถเลือกใหม่ได้หลังจากมองเห็นความจริง โดยไม่ขังตัวเองไว้กับบัตรสอบเพียงใบเดียว